nois یا پارازیت چیست؟

اصطلاح پارازیت(نوفه) به برخی عناصر مزاحم در کانال (Channel) ارجاع دارد؛ که پیام را خراب می کنند یا تا حدودی تحت الشعاع قرار می دهند.[6] پارازیت، به مانند میکروبی است که می تواند چنان بیماری زا باشد، که آثاری چون کم توانی و ناتوانی داشته باشد و حتی به مرگ ارتباط، در یک مقطع زمانی منتهی شود. برخی از این میکروبها، مستقیماً روی یکی از اندام ها یا به عبارت صحیح تر روی یکی از عناصر فراگرد ارتباط، اثر مخرب دارند و برخی از آن ها روی چند عنصر. هنوز دانش مستقلّی برای مطالعه ی انواع این میکروب ها و تأثیر بیماری زای آن ها و شاید راه های درمان آن به وجود نیامده است.[7]

در سال 1948 شنون و ویوور دو مهندس الکترونیک (و بعدها دو دانشمند ارتباطات انسانی)، برای اوّلین بار واژه ی پارازیت را با یک فلش روی کانال نشان دادند؛ اما بعدها در کمتر مدلی پارازیت نشان داده شد؛ بلکه بیشتر به هنگام تفسیر مدل به آن اشاره شده است.[8]

پارازیت یا اختلال عبارت از هرگونه مداخله درونی یا بیرونی در فرآیند ارتباطات است

انواع پارازیت ارتباطی

اختلال یا پارازیت ممکن است محیطی، فیزیولوژیکی، معنایی، ساختاری، سازمانی، فرهنگی، روانی و مجرایی باشد.

1.  اختلال محیطی (Environmental Noise)؛ به آن دسته از عوامل مزاحم بیرونی اطلاق می گردد، که مانع دریافت پیام توسط دریافت کننده می شوند. مثلاً وقتی که شما در آشپزخانه شیر آب را باز می کنید، صدای آب، مانع شنیدن صدای دوست شما از اتاق مجاور می گردد.

2.  اختلال فیزیولوژیکی (Physiological-Impairment Noise)؛ این نوع اختلال نیز می تواند مانع ارسال یا دریافت مؤثر یک پیام گردد. مثلاً افراد ناشنوا فاقد توانایی های حسی افراد شنوا برای دریافت یک پیام هستند افراد ناشنوا قادر نیستند پیام های شفاهی را درک کنند. به همین ترتیب، درک و فهم سخنان فردی که دارای نارسایی تکلّمی یا لکنت زبان هستند، نیز مشکل است.[9] محسنیان راد از این نوع اختلال، تحت عنوان اختلال در عناصر ارتباطی مدل منبع معنا، نام می برد.[10]

پارازیت

3. اختلال معنایی (Semantic Noise)؛ این نوع اختلال، به مشکلات معنایی اشاره دارد، که در هر دو سوی فرآیند ارتباط وجود دارد. این مشکلات، عبارتند از: رمز گذاری ناکافی، نامناسب، یا اشتباه از سوی فرستنده، و رمزگشایی ناکافی یا اشتباه از سوی گیرنده. اگر به هر دلیلی، دو نفر که در حال گفتگو باهم هستند، نتوانند از نشانه هایی که مورد استفاده قرار می گیرند، معناهای واحدی درک کنند، حرفهای یکدیگر را نخواهند فهمید. آنها مانعی میان خود احساس می کنند که به محدودیت دانش آن ها ربط دارد و نه به چیزهایی مانند وقفه ارتباطی یا ناشنوایی.[11] به عبارت دیگر، این معانی(معناشناختی)  کلمات است که باعث اختلال در فرایند ارتباط می گردد؛ مانند وقتی که مردم از زبانی استفاده کنند، که فقط برای گروه خاص یا مختص به حرفه ی خاصی باشد؛ در این صورت اختلال معنایی به وجود می آید.

4. اختلال ساختاری (Syntactical Noise)؛ هر زبانی، ساختار خاص خود را دارد؛ که عبارت از شیوه مرسوم و متداول، برای قرار دادن کلمات کنار یکدیگر، به شکلی منظم است. انواع مختلف اختلال ساختاری مانع برقراری ارتباط به شیوه ای مشخص و واضح می شود. مثلاً اگر شخصی زمان فعل ها و جملات را در یک داستان تغییر دهد، شخص شنونده گیج و سردرگم می شود. بنابراین کسی که در حال یادگیری یک زبان جدید است، نه تنها بر لغات آن زبان، بلکه بر دستور زبان آن نیز باید مسلّط گردد.[12]

در سال 1948 شنون و ویوور دو مهندس الکترونیک (و بعدها دو دانشمند ارتباطات انسانی)، برای اوّلین بار واژه ی پارازیت را با یک فلش روی کانال نشان دادند؛ اما بعدها در کمتر مدلی پارازیت نشان داده شد؛ بلکه بیشتر به هنگام تفسیر مدل به آن اشاره شده است

5. اختلال سازمانی (Organizational Noise)؛ این نوع اختلال به ساختار خود سازمان ها مربوط می شود. یکی از علائم سازمان خوب این است که مجراهای مشخص و روانی برای ارتباط میان اعضای گوناگون وجود دارد.

6. اختلال فرهنگی (Cultural Noise)؛ عبارت است از وضع مقررات غیرمعقول و غیر منطقی و نیز پیش داوری های ناآگاهانه در مورد اعتقادات یک فرهنگ خاص. یک نمونه از اختلال فرهنگی، دیدگاهی است که براساس آن، هر عملی توسط نماینده ی گروه خود همواره صحیح است؛ حال آن که همان اعمال از سوی اعضای سایر گروه ها، خطا و اشتباه محسوب می شود. بنابراین شخصی که همواره به نفع یک حزب سیاسی رأی داده، ممکن است به هنگام گوش دادن به اظهارات کاندیداهای حزب سیاسی مخالف، به دشواری بتواند بی طرفی خود را حفظ کند.[13]

7. اختلال روانی (Psychological Noise)؛ گاهی، ما خود را در موقعیت هایی می یابیم که در آن ها اختلالات روانی؛ از جمله اضطراب، ناامیدی، خشم و یاسایر احساسات درونی و روانی، باعث می شوند، که ما نتوانیم پیام ها را به شکلی مؤثر ارسال و دریافت کنیم.[14]

8.  اختلال مجرایی یا مکانیکی (Channel Noise)؛ شنون و ویوور، از اصطلاح نوفه ی(پارازیت) مکانیکی به طور خاص برای اشاره به اشکالی استفاده می کردند، که در سیستم تلفن یا تلگراف به وجود می آمد و موجب کاهش شدّت میزان گیرندگی می شد. از آن پس، این اصطلاح بسط بیشتری پیدا کرد و به تدریج همه آشفتگی های مجرای ارتباط را دربر گرفت.[15]

باتشکراز: tebyan.net

/ 0 نظر / 356 بازدید